İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ

ARAŞTIRMA FONUNDAN DESTEKLENECEK PROJELERİN SEÇİMİ, İZLENMESİ VE KABULÜNDE GÖZÖNÜNE ALINACAK İLKELERE İLİŞKİN YÖNERGE

AMAÇ:

Madde 1- Bu yönerge, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Araştırma Fonundan desteklenecek projelerin önerilmesi, incelenmesi, izlenmesi, sonuçlandırılması, sonuçların izlenmesi ve değerlendirilmesi aşamalarındaki usul ve esasları düzenler.

TANIMLAR:

Madde 2-Bu yönergede geçen deyimlerden;

Yönetmelik:2547 sayılı kanunun değişik 58’inci maddesi gereğince kurulacak “Üniversiteler Araştırma Fonlarının Kullanım ve Yönetim Esaslarına İlişkin Yönetmeliği’ni,

Araştırma Fon Yönetim Kurulu:İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Araştırma Fonu Yönetim Kurulu’nu,

Araştırma Fon Saymanlığı:İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Araştırma Fon Saymanlığı’nı,

Seçim İlkeleri:Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’nın 24 Ekim 1984 tarihli “2547 Sayılı Kanunun Değişik 58. Maddesi Gereğince Kurulan Üniversiteler Araştırma Fonlarının Kullanım ve Denetim Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 6. Maddesinde Sözü Edilen Fondan Desteklenecek Araştırma Projelerinin Seçiminde Göz önünde Tutulacak İlkeleri’ni,

Araştırma Projesi:Temel bilimler, Mühendislik ve Mimarlık alanlarında yeni bilgiler elde edilmesi veya geliştirilmesini amaçlayan, kapsamı, süresi ve destekleme esasları belirlenmiş, bilimsel esaslara uygun olarak yapılacak çalışmaları,

Uluslararası Araştırma Projesi:T.C. Hükümeti veya Yetkili kurulların onayı ile gerçekleştirilmiş ikili andlaşmalara göre belirlenmiş projeleri;

Çok Ortaklı ve Kapsamlı Projeler:Birden fazla kurum, kuruluş, gerçek veya tüzel kişinin işbirliği ile yürütülen, çok disiplinli araştırma, geliştirme projeleri.

Araştırma Alt Yapısı Projeleri:Bir birimin, belli bir araştırma alanında alt yapıyı oluşturma veya tamamlama amacına yönelik, birden fazla araştırmaya alt yapı oluşturacak, birimin makro araştırma planları içersinde yer alan hedeflerine yönelik hazırlanmış projelerini,

Geliştirme Projesi:Temel ve uygulamalı araştırmalardan elde edilmiş sonuçlardan faydalı araç, gereç, malzeme, hizmet veya ürün, yöntem, sistem ve üretim teknikleri meydana getirilmesi veya eldekilerin daha da geliştirilmesine yönelik veya teknoloji ve/veya adaptasyonu içeren projeleri ifade eder.

Raportör:

Araştırma Fonu Yönetim Kurulu Üyeleri, o alanda teklif edilen projeleri kendi alanlarına yakın olanları tercih ederek paylaşırlar. Bu üyeler o projelerin raportörleridir. Raportörler, uzman veya uzmanlardan yararlanarak, projelerin incelenmesini, izlenmesini, sonuçlandırılmasını takip ederek, her aşamada, sonuçları Araştırma Fonu Yönetim Kuruluna iletirler.

Uzman/Uzmanlar

Araştırma Fonu Yönetim Kurulu tarafından seçilen ve önerilen projelerin desteklenme açısından incelenmesi, desteklenen projelerin izlenmesi ve sonuçlarının değerlendirilmesi aşamalarında görev yapan, projenin ilgili olduğu alanda eserleri ve çalışmalarıyla tanınmış uzman öğretim üyeleridir. Her proje için bir uzman seçilir. Ancak raportörün önerisiyle “çok ortaklı ve kapsamlı” projelerde birden fazla uzman seçilebilir. Ayrıca bir tek uzmanın seçildiği projelerde raportör, gerekçeli önerisiyle, bir başka uzmandan da görüş alınmasını Araştırma Fonu Yönetim Kuruluna teklif edebilir.

Danışman:

Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nde tanımlanmış tez danışmanları.

Proje Yürütücüsü/Alt Proje Yürütücüsü:

Proje yürütücüsü, projenin bilimsel, teknik, idari, mali ve hukuki her türlü sorumluluğunu taşıyan, ortak araştırmalarda birinci isim olarak yer alan kişidir. Çok ortaklı ve kapsamlı veya uluslararası projelerde bir proje koordinatörü ve ilgili bilim alanlarından birer kişi “Alt Proje Yürütücüsü” olarak belirlenebilir.

Araştırıcı:

İlgili bilim alanında gerekli bilgilere sahip, yenilikleri izleyebilen, araştırma ve/veya geliştirme konusu seçebilecek, projeyi planlayıp yürütebilecek, sonuçları bilimsel yöntemlerle değerlendirip yürütücüsü ile birlikte yayınlayabilecek ve uygulamaya dönüştürebilecek düzeydeki kişiler.

Yardımcı Personel:

Proje Yürütücüsünün gözetimi altında projenin yürütülmesinde yarı zamanlı, geçici veya sürekli çalışan teknik eleman, laborant, sekreter, işçi v.b. personeldir. Görevli olarak il dışına çıkma zorunluluğunda yararlanılacak sürücü, teknisyen ve öğrenciye harcırah kanununa göre ödeme yapılır. Bunun dışındaki 657 sayılı kanun ile S.S.K. kanununa tabi elemanlara projelerde görev verilmez.

Araştırma Fonu Ödeneği:

Madde 3- Araştırma Fonu gelirleri, Fon Yönetim Kurulunca belirlenen ilke ve oranlar dahilinde Rektör tarafından paylaştırılır. Gerekli durumlarda kullanılmak amacı ile belirli bir tutar Fon Başkanlığı emrine ayrılabilir.

Madde 4- Araştırma Fonu proje destekleme giderleri, yıl içinde her dönemde serbest bırakılan ödenek miktarından kendilerine düşen tutarı aşamaz.

Araştırma Fonu gelirleri:

Madde 5- Araştırma fonu gelirleri aşağıdaki kalemlerden oluşur:

  1. Mevcut Döner Sermaye gelirlerinden Araştırma Fonu bütçesine aktarılan meblağlar.
  2. Üniversite bütçesinin araştırma ile ilgili tertiplerine konulan ödenekler.
  3. Fondan yıl içinde kullanılmayarak ertesi yıla devredilen meblağlar.
  4. Bağış ve yardımlar ve diğer gelirler.

Araştırma Projelerinin Hazırlanmasında Göz Önünde Tutulacak İlke ve Esaslar:

Madde 6- Öneriler Araştırma Fonu Yönetim Kurulu tarafından belirlenmiş formlarda yazılmış olmalıdır.

Madde 7- Araştırma fonu tarafından desteklenmiş ve sonuç raporu yazım aşamasına gelmemiş lisansüstü tez araştırmalarına yönelik projeler dışında projeleri olan öğretim üyeleri, önceki projeleri ile eş zamanlı çalışmayı gerektiren yeni araştırma projesi teklif edemezler.

Madde 8- Lisansüstü tez araştırmalarına yönelik projeler dışındaki, daha önce destek aldığı projeyi, bu yönetmelikte belirtilen esaslara göre zamanında tamamlayamadığı Fon Yönetim Kurulu Kararı ile belirlemiş olan öğretim üyeleri, iki dönem boyunca yeni proje teklif edemezler.

Madde 9- Lisansüstü tez çalışmalarına yönelik araştırma projeleri, proje yürütücüsü olarak öğrencilerin danışmanları tarafından teklif edilir. Bu projelerde lisansüstü tez öğrencileri araştırıcı olarak yer alırlar. Bu projelerin öneri tarihinin belirlenmesinde ve termin planlarının hazırlanmasında, tez çalışmalarının aksamaması için tez çalışmalarının takvimi göz önünde tutulur.

Madde 10- Araştırma fonu tarafından desteklenecek projelerin seçimi, Yönetmeliğin 6. Maddesine göre Yükseköğretim Kurumu tarafından belirlenmiş aşağıdaki ilkeler dikkate alınarak yapılır.

  1. Araştırma projeleri, Beş Yıllık Kalkınma Planı hedeflerine ve Ülke bilim politikasına uygun konular arasından seçilir.
  2. Araştırma Projelerinin bilime; Ülkenin ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmasına katkı sağlaması esastır.
  3. Araştırma projelerinin seçiminde Temel Bilimler, Mühendislik ve Mimarlık alanları arasında denge sağlanmasına dikkat edilir.
  4. Temel Bilimler alanında yapılacak araştırmalar ihmal edilmemek şartıyla uygulamalı Araştırma ve Geliştirme Projeleri ile diğer disiplinlerarası araştırma projeleri doktora ve yüksek lisans tezleriyle ilgili araştırma projelerine öncelik verilir.
  5. Milletlerarası üne sahip dergilerde yayınlanmış konu ile ilgili orijinal araştırmaları olan araştırıcıların projelerine öncelik verilir

    6.   Yabancı ülkelerde yapılmış ancak Türkiye’de ilk defa tatbik edilecek araştırma projeleri de  kabul edilebilir.

  1. Milletlerarası kuruluşlardan alınan projeler için de aynı esaslar geçerlidir.

 Yükseköğretim Kurumu tarafından belirlenmiş bu ilkelerin yanında;

   8.   Kamu ve özel sektör tarafından maddi olarak desteklenen, tercihen bir ürün veya hizmet zincirinin halkalarına yönelik projelere,

  1. Uluslararası kuruluşlar tarafından maddi olarak desteklenen projelere,
  1. Daha önce tamamlamış olduğu araştırma projelerinden uluslararası dergilerde/ toplantılarda, makale yayınlamış/bildiri sunmuş proje yöneticilerine,
  2. Yürütülen disiplinler arası lisansüstü programlar kapsamındaki projelere ve farklı anabilim dallarından araştırıcıların ortak olarak önerdikleri projelere,

  12.  Lisans üstü tez çalışmalarına yönelik projelere öncelik verilir.

  13.  Araştırma projelerinin başarısının temel ölçütü ulusal ve uluslar arası saygınlığı olan bilimsel dergilerde yapılan yayınlardır. Önerilen projelerin destekleme değerlendirmesinde proje yürütücüsünün daha önce yaptığı projelere ilişkin yayınları değerlendirilir.

 Araştırma Projelerinin Tamamlanma Süresi:

Madde 11- Araştırma projeleri en çok üç yıl içinde tamamlanır. Gerektiği hallerde, proje yöneticisinin gerekçeli teklifi, raportörün olumlu görüşü üzerine Yönetim Kurulu kararı ile ek süre verilebilir.

 Projelerin Önerilmesi:

Madde 12- Araştırma projesi önerileri proje yöneticileri tarafından, her yıl Aralık ayının ilk gününe kadar, Yönetim Kurulunun belirlediği formda dört kopya olarak, öğretim üyesinin bağlı bulunduğu bölüm başkanlığına verilir.

 Madde 13- Bölüm Kurulu önerilen projeleri, gereksinim duyulan alt ve üst yapı olanaklarının bölüm kaynaklarıyla uyumlu olup olmadığı hakkında onaylar ve proje hakkında varsa diğer görüşlerini belirtir. “Çok ortaklı ve kapsamlı” projeler de, ayni anlamda, projede “alt proje yürütücüsü” olarak yer alan öğretim üyelerinin bölüm kurullarında ve başka kurumlardan “alt proje yürütücüsü” varsa bunların çalıştıkları kurumların hepsinde kontrol edilir ve onaylanır.

 Projelerin İncelenmesi:

Madde 14- Bölüm kurulunda 13. Madde’ye göre onaylanan projelerden lisansüstü tez araştırmalarına yönelik olanları ilgili lisansüstü eğitim enstitüler, diğerleri bağlı olunan dekanlık veya müdürlükler aracılığıyla her yıl 15 Aralık tarihine kadar Araştırma Fon Yönetim Kurulu’na iletilirler. Araştırma Fon Yönetim Kurulu üyeleri kendi arasından raportörleri ve gerektiğinde her proje için uzman/uzmanları belirler. Uzmanlar ve değerlendirmeleri Araştırma Fon Yönetim Kuruluna sunulur. Yapılan değerlendirmelere göre Araştırma Fon Yönetim Kurulu desteklenecek projeleri sıralandırır ve her projeye tahsis edilecek fon kaynağı için önerisini oluşturur ve Rektör’e sunar. Rektör’ün tahsis edeceği fonlar projelere dağıtılır ve sonuçlar 28 Şubat tarihine kadar, projelerin cinsine (tez araştırması projeleri veya diğer projeler) bağlı olarak ilgili Dekanlıklar, Lisansüstü Eğitim Enstitüleri aracılığıyla bölümlere ve nihai olarak proje yürütücülerine iletilir.

Araştırma Fonu Yönetim Kurulu, önerilen projelerde her türlü değişikliği yapmaya, yeniden görüşülmek üzere geri çevirmeye, Fon Yönetim Kurulunca belirlenecek bir uzman veya uzmanların görüşünü almaya, projeyi gerekçeli olarak kısmen veya tamamen red etmeye yetkilidir.

 Madde 15- Araştırma Fonunda, o yıl için yeterli kaynağın bulunmaması nedeni ile, desteklenmeyen projeler izleyen yılda, proje yöneticisinin isteğine bağlı olarak aynı işlemlerden geçirilerek yeniden değerlendirilebilirler.

 Madde 16- Projelerin süresi ne olursa olsun yıllık harcamaları her mali yıl için tahsis edilmiş paradan mahsup edilir. Bu tutarın üzerinde, Fon Yönetim Kurulu kararı olmadan, harcama yapılmaz.

 Projelerin İzlenmesi:

Madde 17- Projelerin izlenmesinde aşağıda belirtilen usul ve esaslar uygulanır.

 

  1. Projenin başladığı yılda Eylül ayında, devam eden yıllarda Mart ve Eylül aylarında olmak üzere yılda iki defa, proje yürütücüleri yürüttükleri projeler hakkında örneğine uygun formlarda “gelişme raporları” hazırlarlar ve iki kopya olarak proje raportörüne iletilmek üzere Araştırma Fon Yönetim Kuruluna gönderirler. Gelişme raporlarında, çalışmanın gelişme durumu, varılan ara sonuçlar, yapılan ve yapılması düşünülen ara takdim ve yayınlar, projeyle ilgili bilimsel, teknik, idari ve mali her türlü bilgiler yer alır. Sözleşmede belirtilen tarihte gelişme raporu gönderilmediği ve kabul edilebilir özür bildirilmediği takdirde, raportörün görüşleri ile Araştırma Fonu Yönetim Kurulu kararıyla, rapor gelene kadar proje durdurulabilir ve bu süre içinde hiçbir ödeme yapılmayabilir.

 

  1. Gelişme Raporları Ek 1’de verilen formata uygun olarak raportör tarafından değerlendirilir. Raportör gerekirse bir uzmandan gelişme raporunu değerlendirmesini isteyebilir.

 

  1. “Çok ortaklı ve kapsamlı” projelerle, gereken diğer hallerde, projenin gelişmesini, bilimsel, teknik, idari ve mali açılardan izlemek ve denetlemek üzere, Araştırma Fon Yönetim Kurulunca, o alandaki eserleri ve çalışmalarıyla tanınmış uzman öğretim üyeleri arasından, bir veya gerektiğinde birden fazla, uzman/uzmanlar atanır. Bu takdirde, projenin izlenmesi, süresinin uzatılması, ek ödenek verilmesi, çalışma programında değişiklik yapılması, durdurulması ve bunlara benzer konulardaki kararlar, uzmanın/uzmanların ve raportörün görüşleri, Araştırma Fonu Yönetim Kurulu tarafından alınır.

 

  1. Proje yürütücüleri raportörün ve/veya uzmanın/uzmanların talep ettiği her türlü bilgiyi vermekle yükümlüdürler.

 

  1. İzleme sonucunda öngörülen amaç ve çalışma programına uygun biçimde yürütülmediği anlaşılan projeler, Yönetim Kurulu kararıyla iptal edilir. İptal kararı, Yönetim Kurulu Başkanı kanalıyla proje yürütücüleri ile araştırıcıların görevli oldukları kuruma bildirilir. İptal durumunda, proje için alınan araç ve gereçle kalan, sarfiyat malzemesi Araştırma Fonu’na iade edilir. İptal edilen projelerde görev alan yürütücü ve araştırıcılara iki yıllık bir süre içinde Araştırma Fonu ile ilgili her hangi bir işte görev veya destek verilmez. Elde olmayan zorunlu nedenlerle yürütülmeleri imkansız hale gelen projeler, yürütücünün başvurusu, raportörün önerisi ve Yönetim Kurulu kararı ile yürürlükten kaldırılır. Bu durumda, bir önceki paragraftaki proje desteği konusundaki kısıtlayıcı hükümler uygulanmaz ve sadece proje için alınan araç ve gereçler ile kalan sarf malzemesinin Araştırma Fonu’na iadesi ile yetinilir.

 

Projelerin Sonuçlanması:

Madde 18- Projelerin sonuçlandırılması aşağıdaki esaslara göre yapılır.

 

  1. Sonuçlanan araştırma projesinin bilimsel ve teknik tüm yönlerini ve sonuçlarını kapsayan kesin rapor, sözleşme süresinin tamamlanmasını izleyen en çok dört ay içinde, beş nüsha olarak Araştırma Fon Yönetim Kuruluna gönderilir. Bu rapor, genel olarak bilimsel veya teknik bir çalışmanın takdimi için gerekli tüm unsurları içermelidir.
  2. Kesin rapor, önce proje raportörü ve varsa uzmanı/uzmanları tarafından incelenerek, Ek 2’de verilen kesin rapor değerlendirme formatında, projede öngörülen amaçların ve çalışma programının gerçekleşme durumunu ve varılan sonuçları değerlendiren bir görüş hazırlanır. Araştırma kesin raporu bu görüşle birlikte Araştırma Fon Yönetim Kurulunca incelenir. Gereken hallerde, kesin rapor yürütücüye geri verilerek bilimsel ve teknik içeriği bakımından veya şekil yönünden geliştirilmesi istenebilir. Sonuçta raporun kabul veya reddi şeklinde bir öneri oluşturulur ve Yönetim Kuruluna sunulur. Nihai karar Yönetim Kurulu’nca verilir.
  3. Kabul edilen kesin rapor raportör tarafından, ilgili kurum, kuruluş, gerçek veya tüzel kişilere gönderilebilir. Ayrıca, kabul edilen kesin raporlardan birer adedi Enstitü Merkez Kütüphanesine, ilgili birimin kitaplığına ve Yükseköğretim Kuruluna gönderilir. Bir kopyası da Araştırma Fonu arşivinde saklanır.

 

Madde 19- Araştırma Fonu tarafından desteklenen araştırma projeleri bu konuda yürürlükte bulunan yönetmelik hükümlerine göre Raportör, ve raportörlerin vereceği raporlara göre, Alan Komisyonu ve Fon Yönetim Kurulunca izlenir. Projelerde doğabilecek aksaklıklarda ve her türlü problemde çözüm için en yetkili merci Fon Yönetim Kuruludur.

 Madde 20- Kabul edilen kesin raporun en az 200’er kelimelik 2 sayfayı aşmayan, Araştırma Fon Yönetim Kurulu tarafından belirlenen format ve sunum biçiminde yazılmış Türkçe ve İngilizce birer özeti kesin rapor içerisinde yer alır ve bu özetler İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Araştırma Fonu Bülteninde yayınlanır.

 Genel Hükümler:

Madde 21- Proje fasıllarındaki kalemler arası aktarmalar, proje yürütücüsünün gerekçeli yazısı, raportör önerisi üzerine Fon Yönetim Kurulu Başkanlığı’nın onayı ile yapılabilir.

Madde 22- Projelerin akreditife bağlı değişken harcama kalemlerinde doğabilecek fasıl yetersizliği Yönetim Kurulunca Fon Başkanlığına tahsis edilmiş olan ödeneğinden Başkanlıkça karşılanır.

Madde 23- Proje Yürütücüsünün zorunlu durumlarda proje için avans alması, projeden yolluk ve yevmiye kullanması Fon Başkanlığının onayı ile mümkündür.

Madde 24- Projelerden alınan demirbaşların mülkiyeti Araştırma fonu Yönetim kurulunundur. Ayniyat talimatnamesine göre alınan malzeme ve demirbaşlar, ayniyatı yürütücünün çalıştığı kuruluşça kesilerek bu kuruluşun ambarına girerler.

 Ancak, projeden sağlanan her türlü demirbaşın korunmasından gerek bakım ve onarım proje yürütücüsü sorumludur.

 Yürürlük:

Madde 25-Bu yönerge Senatoca kabulünden itibaren yürürlüğe girer.

Yürütme:

Madde 26 -Bu yönerge hükümlerini İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Rektörü yürütür.

Geçici Madde : 1999-2000 yılını kapsayan dönem için, 12. Maddede yer alan Araştırma Projesi önerilerinin ilgili birimlere teslim tarihi Aralık ayının son günü, 14. Maddede yer alan projenin birimlerden Araştırma Fon Yönetim Kuruluna gönderilme tarihi ise Ocak ayının 15’i olarak uygulanır.